Tema 6: As programacións didácticas vixentes (DIARIO)

Ola! Nesta entrada, gustaríame comentar os contidos e engadir a miña opinión sobre o tratado no tema 6, que coma vos adiantaba na entrada anterior de dosier, versou sobre as programacións didácticas da ESO, Bacharelato, FP e as EOI, ademais vimos certos aspectos xerais e diversas dúbidas sobre as oposicións para acceder ao corpo de docentes de Secundaria.

Antes de nada, penso que é necesario diferenciar entre as programacións didácticas e as programacións de aula. As primeiras están elaboradas polo departamento de cada materia para cada curso ou etapa e planifican o proceso de ensinanza e aprendizaxe para ese ano, mentres que as de aula elabóraas o docente responsable e integran as programacións didácticas, secuenciando as unidades didácticas para cada grupo ou clase e adaptándoas ás necesidades específicas da clase.

En canto ás programacións didácticas da ESO e Bacharelato, cada ano publícase unha resolución para a implantación do currículo nos centros e nela dítanse as instrucións para realizar as programacións. En xeral, estas deben conter os elementos que aparecen na seguinte infografía, con todo, coma ben puidemos comprobar na actividade realizada na aula, á maioría das programacións que un pode atopar publicadas dos centros fáltanlles elementos ou a súa organización non garda coherencia. Ademais, non existe unha homoxeneización ou estandarización entre programacións didácticas de diferentes centros; cada un decide como facela. Moitas delas tampouco engaden as unidades didácticas correspondentes, pero, aínda que por lei non é obrigatorio, penso que estas axudarían a que houbese coherencia entre os distintos elementos da programación (contidos, obxectivos, criterios e estándares de aprendizaxe).

No relativo á FP, as programacións didácticas elabóranse para cada módulo profesional e a gran diferenza é que os centros deste tipo de educación contan cunha aplicación  informática e un manual para poder elaboralas, tendo coma resultado unha maior homoxeneidade entre os centros educativos. Ademais dos elementos vistos anteriormente, nestas programacións xa é obrigatorio que estean presentes as unidades didácticas. Finalmente, para a EOI tamén existe un modelo (a chamada guía curricular), que ofrece máis harmonización entre os diferentes centros, e os elementos que debe conter son similares aos do resto de niveis educativos.

Por último, podemos concluír que polo que comprobamos na clase analizando varios exemplos reais de programacións didácticas, estas difiren moito entre si e fáltalles moita coherencia entre os elementos. Existe unha inspección educativa que comproba a adecuación das programacións ao que se establece nas disposicións e indica modificacións ou correccións, sen embargo, segue habendo moitas carencias. Na miña opinión, para mellorar esta situación na ESO e no Bacharelato, axudaría moito que os docentes tivesen á súa disposición un manual ou unha aplicación (coma na FP) para poder realizalas, posto que actualmente a administración soamente dá unhas orientacións bastante xerais. Baixo o meu punto de vista, os centros non acostuman darlle demasiada importancia á elaboración da programación didáctica, cando é algo esencial que pautará o desenvolvemento do curso e que pode ser útil para todos os axentes implicados neste proceso: os propios docentes, o alumnado e a familia.

A continuación, comparto convosco varias referencias de utilidade:

Arjona, M. L. (2010). Importancia y elementos de la programación didáctica. En Revista Educativa Digital – Hekademos, nº 7.

Cantón, I. e Pino, M. (2011). Diseño y desarrollo del currículum. Alianza Editorial: Madrid.

López de los Mozos, J. (2017). Guía LOMCE. Análisis y estudio de la programación didáctica en secundaria. Educàlia Editorial: Valencia.

Solbes, R. (2018). Programación didáctica versus programación de aula. Recuperado de: https://raulsolbes.com/2018/09/05/programacion-didactica-versus-programacion-de-aula/