Boas, compañeiros e compañeiras!
Compártovos a miña presentación sobre o ensino de linguas estranxeiras no sistema educativo da República de Irlanda, por se queredes consultar algún aspecto ou algún dos enlaces que comentei na clase.
Saúdos 😄
Tema 6: As programacións didácticas vixentes (DIARIO)
Ola! Nesta entrada, gustaríame comentar os contidos e engadir a miña opinión sobre o tratado no tema 6, que coma vos adiantaba na entrada anterior de dosier, versou sobre as programacións didácticas da ESO, Bacharelato, FP e as EOI, ademais vimos certos aspectos xerais e diversas dúbidas sobre as oposicións para acceder ao corpo de docentes de Secundaria.Antes de nada, penso que é necesario diferenciar entre as programacións didácticas e as programacións de aula. As primeiras están elaboradas polo departamento de cada materia para cada curso ou etapa e planifican o proceso de ensinanza e aprendizaxe para ese ano, mentres que as de aula elabóraas o docente responsable e integran as programacións didácticas, secuenciando as unidades didácticas para cada grupo ou clase e adaptándoas ás necesidades específicas da clase.
En canto ás
programacións didácticas da ESO e Bacharelato, cada ano publícase unha
resolución para a implantación do currículo nos centros e nela dítanse as
instrucións para realizar as programacións. En xeral, estas deben conter os
elementos que aparecen na seguinte infografía, con todo, coma ben puidemos
comprobar na actividade realizada na aula, á maioría das programacións que un
pode atopar publicadas dos centros fáltanlles elementos ou a súa organización non
garda coherencia. Ademais, non existe unha homoxeneización ou estandarización
entre programacións didácticas de diferentes centros; cada un decide como
facela. Moitas delas tampouco engaden as unidades didácticas correspondentes,
pero, aínda que por lei non é obrigatorio, penso que estas axudarían a que
houbese coherencia entre os distintos elementos da programación (contidos,
obxectivos, criterios e estándares de aprendizaxe).
No relativo á FP,
as programacións didácticas elabóranse para cada módulo profesional e a gran
diferenza é que os centros deste tipo de educación contan cunha aplicación informática e un manual para poder elaboralas,
tendo coma resultado unha maior homoxeneidade entre os centros educativos.
Ademais dos elementos vistos anteriormente, nestas programacións xa é
obrigatorio que estean presentes as unidades didácticas. Finalmente, para a EOI
tamén existe un modelo (a chamada guía curricular), que ofrece máis
harmonización entre os diferentes centros, e os elementos que debe conter son
similares aos do resto de niveis educativos.
Por último,
podemos concluír que polo que comprobamos na clase analizando varios exemplos
reais de programacións didácticas, estas difiren moito entre si e fáltalles
moita coherencia entre os elementos. Existe unha inspección educativa que
comproba a adecuación das programacións ao que se establece nas disposicións e indica
modificacións ou correccións, sen embargo, segue habendo moitas carencias. Na
miña opinión, para mellorar esta situación na ESO e no Bacharelato, axudaría
moito que os docentes tivesen á súa disposición un manual ou unha aplicación
(coma na FP) para poder realizalas, posto que actualmente a administración
soamente dá unhas orientacións bastante xerais. Baixo o meu punto de vista, os
centros non acostuman darlle demasiada importancia á elaboración da
programación didáctica, cando é algo esencial que pautará o desenvolvemento do
curso e que pode ser útil para todos os axentes implicados neste proceso: os
propios docentes, o alumnado e a familia.
A continuación,
comparto convosco varias referencias de utilidade:
Arjona, M. L.
(2010). Importancia y elementos de la
programación didáctica. En Revista Educativa Digital – Hekademos, nº 7.
Cantón, I. e
Pino, M. (2011). Diseño y desarrollo del
currículum. Alianza Editorial: Madrid.
López de los
Mozos, J. (2017). Guía LOMCE. Análisis y
estudio de la programación didáctica en secundaria. Educàlia Editorial:
Valencia.
Solbes, R.
(2018). Programación didáctica versus
programación de aula. Recuperado de: https://raulsolbes.com/2018/09/05/programacion-didactica-versus-programacion-de-aula/
Tema 6: As programacións didácticas vixentes (DOSIER)
Ola de novo!
Nesta entrada quería compartir convosco as actividades que realizamos na aula
relacionadas co tema 6, así coma as miñas reflexións ao respecto. Neste tema,
que vimos durante os días 12 e 16 de decembro, tratamos as programacións
didácticas vixentes, tanto na ESO, Bacharelato e FP, coma na EOI. Ademais, tratamos
algúns aspectos sobre como é o concurso-oposición para chegar a ser docente de
Secundaria.
Na primeira
sesión, logo de comezar a tratar a teoría correspondente, realizamos unha
actividade por parellas na que debíamos avaliar unha programación didáctica do
curso e centro que quixésemos seguindo a rúbrica que se emprega nas oposicións.
Ademais, tivemos que realizar unha presentación cos datos obtidos e explicarlla
ao resto de compañeiros da aula. En primeiro lugar, puxémonos a buscar unha
programación didáctica da materia de inglés, algo que resultou bastante sinxelo
porque un centro que coñecíamos tíñaas públicas na súa páxina web, aínda que
hai moitos que seguen sen publicalas. Posteriormente, fomos revisando o
documento seguindo os criterios marcados pola rúbrica e xustificando a nota que
críamos adecuada. Se facedes clic na seguinte imaxe podedes acceder á
presentación coa nota (SPOILER ALERT: non aproba…).
Na miña opinión,
esta actividade foi de grande utilidade porque nos permitiu, por un lado,
coñecer a estrutura das programacións didácticas e ver varios exemplos e, por
outro, familiarizarnos coa rúbrica empregada nas oposicións. Ambos aspectos
axudarannos a elaborar programacións de maneira axeitada, tanto con vista ás
oposicións coma para outras materias do mestrado.
Na segunda
sesión, a tarefa consistiu en elaborar unha unidade didáctica, por parellas ou
tríos, do nivel e curso que preferísemos. No meu grupo, deseñamos unha para inglés
de 1º da ESO, podedes acceder a ela a través do enlace na imaxe. A pesar de que
xa tivéramos que elaborar unha unidade didáctica para unha das materias do
módulo común do mestrado, esta nunca é unha labor sinxela. O primeiro que
tivemos que facer foi buscar un tema sobre o que desenvolver a nosa unidade,
foi un pouco complicado xa que o currículo non especifica claramente o temario
que debe tratarse en cada curso. Por outra parte, a maior dificultade á que nos
enfrontamos, segundo o meu punto de vista, foi o de ir seleccionando os
contidos e logo relacionalos cos criterios de avaliación e os estándares de
aprendizaxe. Na miña opinión, estes aspectos presentan unha redacción e
estrutura bastante confusa (incluso teñen erros!), o que fai que sexa
complicado escoller criterios e estándares que se adecúen exactamente ao que
andas buscando.
En conclusión,
ambas actividades realizadas na aula parecéronme moi interesantes porque
estaban ligadas á realidade docente e ao proceso de oposicións. Ao empregar a
rúbrica puidemos comprobar coma moitas programacións das vistas non aprobarían,
posto que faltaban moitos apartados, a información estaba mal organizada, non
gardaba coherencia, etc. Por outra banda, coa elaboración da unidade didáctica puidemos
empregar o currículo e volver experimentar o difícil que resulta relacionar con
coherencia todos os apartados.
Aquí vos deixo
algúns enlaces relacionados, un saúdo!
Gigas de tiza
(2018). Ejemplo Unidad didáctica LOMCE
basada en estándares. Recuperado de: https://blogs.elcorreogallego.es/gigasdetiza/2018/07/06/ejemplo-unidad-didactica-lomce-basada-en-estandares/
López Navarro, M.
(s.f.). Modelo para la programación de
una unidad didáctica. Recuperado de: https://www.edudactica.es/Docus/Recursos/Modelo%20Programar%20UD.pdf
Xunta de Galicia
(2015). Ejemplo descargable de
programación LOMCE. Recuparado de: https://www.edu.xunta.gal/portal/es/node/17426
Comentarios noutros blogs (Carla Bouzada)
Ola de novo!
Aquí vos comparto os enlaces aos comentarios que fixen nos blogs dalgúns das miñas compañeiras do mestrado. Estes corresponden aos temas 1, 2, 3 e 4, vistos coa docente Carla Bouzada na materia de "As Linguas Estranxeiras no Contexto Español e Internacional":
Presentación do reto: Quedamos sen libros!
Ola, compañeiros e compañeiras!
O último día de clase da materia "Estratexias de Innovación Docente no Campo das Linguas Estranxeiras", a miña compañeira, Alba Pensado, e máis eu fixemos a presentación da nosa solución para o reto de Quedamos sen libros!
Compártovos aquí a presentación para que a poidades volver a consultar, xa que engadimos aplicacións que pensamos que vos poden ser de utilidade e grande interese (facede click na imaxe).
Saúdos😀
Tema 5: O deseño curricular base (DIARIO)
Ola de novo! Nas
entradas denominadas diario
compartirei convosco os contidos vistos na materia de “As Linguas Estranxeiras
no Contexto Español e Internacional”, así coma outros relacionados e as miñas
reflexións ao respecto. No primeiro tema visto co docente Gonzalo Constenla, tratamos
o deseño curricular base, en concreto a situación das linguas estranxeiras na
ESO, no Bacharelato e na Formación Profesional, así coma o regulamento das
Escolas Oficiais de Idiomas.
O deseño do
currículo é a regulación dos elementos (obxectivos, competencias, contidos,
estándares de aprendizaxe, criterios de avaliación e metodoloxía) que
determinan os procesos de ensino e aprendizaxe para todas as ensinanzas. Este
inclúe diversas competencias, as denominadas competencias clave que son sete e
veñen determinadas pola Unión Europea. En canto á distribución competencial,
hai tres niveis de concreción curricular, aínda que soe engadirse un cuarto
coma podemos ver na seguinte ilustración:
O Goberno do
Estado é quen determina os contidos, os estándares de aprendizaxe, os criterios
de avaliación e o horario lectivo mínimo. O Ministerio de Educación, pola súa
parte, determina os criterios de avaliación final relacionados cos contidos dos
bloques troncais e específicos e as características das probas, así coma o deu
deseño e os seus contidos. Posteriormente, é o goberno de cada Comunidade
Autónoma quen complementa os contidos das disciplinas troncais, establece as de
libre configuración e específicas, complementa os criterios de avaliación,
establece os estándares de aprendizaxe, fixa o horario máximo e fai recomendacións
de metodoloxía. Por último, os centros complementan os contidos e configuran a
súa oferta educativa, deseñan e implantan a metodoloxía e determinan a carga
horaria de distintas disciplinas. Coma podemos ver, os elementos curriculares
veñen na súa maioría establecidos polo primeiro nivel de concreción, o único
aspecto sobre o que os docentes poden ter un pouco de liberdade é o da
metodoloxía. Ao fin e ao cabo, a través dos métodos didácticos e pedagóxicos vese
como é un profesor, polo que ten lóxica que se lle dea autonomía para
desenvolver este aspecto.
En canto á
situación das linguas estranxeiras, a LOMCE establece, tanto para a ESO coma
para Bacharelato, o obxectivo de comprender e expresarse con fluidez e
corrección nunha ou máis linguas estranxeiras, a través dunha metodoloxía
activa e participativa, fomentando a expresión oral, cun enfoque
multidisciplinar e tendo en conta as necesidades específicas de cada alumnado. Pola súa parte, a FP ten coma obxectivo desenvolver habilidades lingüísticas básicas
para comunicarse en situacións cotiás e profesionais. Finalmente, as Escolas Oficiais
de Idiomas seguen un réxime especial con distinta distribución competencial.
Aínda que a
maioría destes conceptos sobre o deseño curricular xa os tratáramos nas
materias do módulo común, non profundáramos na situación das linguas
estranxeiras nin na súa organización. Un aspecto completamente novo foi o do
réxime das EOI, pois ata agora non se nos falara sobre a súa organización e
considero que é un aspecto fundamental, xa que é unha das posibles ramas ás que
podemos acceder coma docentes de linguas estranxeiras.
Para finalizar,
aquí os deixo varios enlaces relacionados con este tema que me parecen de
interese, un saúdo compañeiros e compañeiras!
Portal sobre linguas estranxeiras na educación da Xunta de
Galicia: http://www.edu.xunta.gal/portal/es/linguasestranxeiras/
Xunta de Galicia (2012). As linguas estranxeiras no sistema educativo de Galicia: percepcións do profesorado, do alumnado e das súas familias ao remate do bacharelato. Recuperado de: https://www.edu.xunta.gal/portal/sites/web/files/protected/content_type/file/2013/01/10/informe_2010-2011.pdf
Tema 3: A ensinanza-aprendizaxe e certificación de linguas estranxeiras polas institucións internacionais
As certificacións de portugués
Na última sesión
coa docente Carla Bouzada, vimos o tema 3 que trata varias das institucións internacionais máis
importantes de ensinanza e certificación de linguas estranxeiras, tales coma
ALTE, CERCLES, ACLES, EAQUALS, ETS, etc. Ademais destas institucións, existen
outras centradas nunha lingua en concreto, por exemplo: para inglés temos
Cambridge, para francés, a Alliance Française, para español, o Instituto
Cervantes, etc. Do mesmo modo, contamos coas Escolas Oficiais de Idiomas e os Centros
de Linguas das universidades.
Nesta entrada,
vou centrarme nas institucións que ofertan a ensinanza da lingua portuguesa e
dos distintos certificados que existen. Decanteime por este tema porque comecei
a estudar portugués a principios deste ano e pasei por diversas institucións,
polo que me gustaría compartir convosco a miña experiencia. Ademais, o portugués
é unha lingua que temos moi próxima e de gran utilidade e que, na miña opinión,
sabendo galego ou español pode ser relativamente fácil de aprender.
A institución de referenza
para a ensinanza e certificación do portugués é o Camões – Instituto da Cooperação e da Língua, que conta coa súa
sede en Lisboa e foi creado no ano 1992 polo goberno de Portugal. Algúns dos
obxectivos deste instituto son: propor e executar a política de cooperación
portuguesa, coordinar as actividades de cooperación desenvolvidas por outras
entidades públicas, propor e executar a política de educación e divulgación da
lingua e cultura portuguesas, asegurar a xestión da rede de ensino do
portugués, promover a internacionalización da cultura portuguesa, etc. O Camões
está presente en máis de 30 países de todo o mundo, a través de Centros de
Lingua, Centros Culturais Portugueses, Escolas e Centros Asociados, Cátedras, Protocolos
de Cooperación, etc. En España contamos con Centros de Lingua en Barcelona,
Cáceres, Madrid e Vigo, sendo nesta última cidade onde se atopa o único Centro
Cultural Portugués de todo o noso país. Ademais, na nosa Comunidade Autónoma
contamos con Protocolos de Cooperación na Universidade da Coruña e na de
Santiago de Compostela.
Esta institución
oferta cursos xerais de portugués (presenciais e en liña), cursos de portugués
para fins específicos (de negocios, xurídico, para xornalismo e para hostalaría
e turismo), cursos de especialización (en cultura e historia, tradución e cooperación
e desenvolvemento) e cursos de formación continua para profesores. O Centro
Camões de Vigo foi creado no ano 1998 e oferta cursos xerais de portugués dende
o nivel A2 ao C2 do MCER de maneira presencial, tanto cuadrimestrais coma
intensivos, e tamén ofrece cursos de preparación para os exames de
certificación oficiais. Ademais de contar con unha gran biblioteca, esta
institución organiza numerosas actividades culturais relacionadas coa
literatura, a arte, a música, etc.
En canto ás
certificacións, o Instituto Camões organiza os exames internacionais de Português Língua Estrangeira (PLE),
realizados polo Centro de Avaliação e Certificação de Português Língua
Estrangeira (CAPLE), unha unidade orgánica da Facultade de Letras da
Universidade de Lisboa. Estes exames están destinados a cidadáns estranxeiros e
recoñécenos diferentes entidades e institucións nacionais e internacionais para
efectos de estudo, emprego, para a obtención da nacionalidade, etc. ofértanse
sete tipos diferentes de exames, dependendo do nivel, e contan con diferentes
partes: comprensión lectora, produción e interacción escritas, comprensión oral
e produción e interacción orais. Soen durar entre unha hora e media e dúas
horas e media, e para aprobar hai que obter máis dun 55 %. Estes exames poden
realizarse nos chamados LAPE (Local para Aplicação e Promoção de Exames), en
España existen 18 centros onde realizar os exames e, en concreto en Galicia,
podemos realizalos en Santiago de Compostela nos meses de maio, xuño e
novembro.
Por outra parte,
o Instituto Camões tamén ofrece outro tipo de certificados, coma o Camões Junior – e-certificação Português
Língua Estrangeira, dirixido a un público xuvenil, e o EUA – Exame NEWL, dirixido a alumnos do ensino secundario para
acceder á universidade. Finalmente, ofrece o recoñecemento das aprendizaxes dos
alumnos da rede do Ensino Português no
Estrangeiro (EPE).
Por último, o
Instituto Camões ofrece un recurso en liña con moitos recursos para aprender
portugués nas diferentes destrezas (falar, escoitar, ler e escribir): o Centro Virtual Camões. Déixovos o enlace para que o poidades
consultar e empregar, xa que considero que é de gran utilidade.
Ademais do Camões,
temos outras opcións para aprender o portugués, ben a través das Escolas
Oficiais de Idiomas ou nos Centros de Linguas. En Galicia, contamos con EOI nas
catro provincias e en todas se pode aprender o portugués. Estas ofertan cursos
dende o nivel A1 ao C2 con cursos anuais de 120 horas ou, nalgúns casos, os
niveis básicos en 60 horas por considerarse o portugués unha lingua familiar.
Respecto aos Centros de Linguas, estes están presentes nas tres universidades
galegas: Vigo, A Coruña e Santiago de Compostela, e ofertan cursos
cuadrimestrais de portugués en diferentes niveis dependendo da demanda.
Coma comentaba ao
principio desta entrada, este ano comecei a estudar portugués, tanto pola miña
conta coma presencialmente en diversas institucións. En primeiro lugar,
realicei un curso intensivo de verán no Instituto Camões para o nivel A2. Este
tivo unha duración de 60 horas, coma a maioría dos cursos que ofrecen, e á
semana supoñía nove horas de clase. Os docentes que imparten estes cursos son
nativos e empregan unha metodoloxía bastante activa baseada na participación
oral do alumnado. O prezo destes cursos soe ser de aproximadamente 260 €. Ao
final este tipo de cursos, a persoa recibe un diploma de asistencia e de
aproveitamento do curso, pero non serve coma unha certificación oficial do
nivel.
En segundo lugar,
nestes momentos estou realizando un curso cuadrimestral no Centro de Linguas da
UVigo, tamén de 60 horas, catro horas á semana. Estes cursos soen contar con
descontos para alumnado da universidade, aínda que tamén é accesible a persoas
externas, e ao finalizalos ofrecen un diploma de asistencia e un certificado de
nivel se se supera o exame final. Tamén soen custar arredor duns 240-260 €.
Para rematar,
aquí vos deixo varios enlaces con información sobre o comentado nesta entrada e
con outros recursos útiles para a aprendizaxe do portugués. Espero que vos sexa
útil, un saúdo!
Páxina web do
Instituto Camões: https://www.instituto-camoes.pt/
Páxina web do Centro Virtual Camões: http://cvc.instituto-camoes.pt/area-aprender
Páxina web do CAPLE: https://caple.letras.ulisboa.pt/
Páxina web do Centro de Linguas da UVigo: https://cdl.uvigo.es/index.php?idioma=es
Páxina web da EOI
de Vigo: http://www.eoidevigo.org/
Recursos en liña para aprender portugués:
Suscribirse a:
Entradas (Atom)